Een goed bedrijfshygiënebeleid gaat over maatwerk, zoals het gebruik van de juiste soorten desinfectiemiddelen in specifieke situaties. Een duidelijk beeld van het verschil tussen reinigen, desinfecteren en steriliseren helpt om de aanpak te bepalen. Zo kies je voor een hoge hygiënestandaard, waarbij ziekteverwekkers effectief bestreden worden en zo risico’s beperkt worden.
Inhoud
- Het belang van reiniging, desinfectie en sterilisatie
- Welke soorten desinfectiemiddelen zijn er?
- Fysische desinfectiemethoden
- Het combineren van chemische en fysische desinfectie
- Verschillende situaties en locaties, verschillende oplossingen
- Wettelijke kaders
- Het juiste type desinfectie voor iedere toepassing
Het belang van reiniging, desinfectie en sterilisatie
Desinfectie is een belangrijk onderdeel van ziektepreventiebeleid. Het is essentieel op de werkvloer en in openbare gebouwen, in bepaalde sectoren zelfs verplicht. De juiste hygiëne-aanpak zorgt ervoor dat ziekteverwekkers en ongewenste micro-organismen effectief worden gedood of geïnactiveerd, waardoor medewerkers, klanten, cliënten en bezoekers worden beschermd tegen infecties.
De begrippen reiniging, desinfectie en sterilisatie worden nog weleens door elkaar gebruikt. Toch zijn de verschillen belangrijk. Reiniging (bijvoorbeeld de handen wassen met zeep) verwijdert zichtbaar vuil. Handdesinfectie vermindert het aantal micro-organismen en minimaliseert zo het infectierisico. Sterilisatie gaat nog een stap verder en zorgt voor volledige uitschakeling van ziektekiemen. Sterilisatie wordt voornamelijk ingezet in de gezondheidszorg en laboratoria, daar zijn maximale hygiënenormen vereist.
Welke soorten desinfectiemiddelen zijn er?
Voor het reinigen van de huid, voorwerpen, apparatuur en oppervlakken bestaan verschillende chemische desinfectiemiddelen. Welke actieve ingrediënten nodig zijn, hangt af van de toepassing.
• Desinfectie op alcoholbasis (bijv. ethanol of isopropanol) zijn huidvriendelijk. Ze werken snel tegen bacteriën, omhulde virussen en schimmels en zijn de standaard voor handdesinfectie.
• Aldehyden (bijv. formaldehyde, glutaraldehyde) hebben een breed werkingsspectrum, het werkt zelf tegen schimmels. Ze worden vanwege hun potentiële huidirritatie voornamelijk gebruikt voor desinfectie van instrumenten en oppervlakken.
• Chloorverbindingen (bijv. natriumhypochloriet) zijn snel en betaalbaar. Ze zijn geschikt voor oppervlaktedesinfectie en lossen goed op in water.
• Peroxiden (bijv. waterstofperoxide, perazijnzuur) zijn milieuvriendelijke oxidatiemiddelen met een brede werking. Ze worden steeds vaker gebruikt bij oppervlaktedesinfectie.
Niet alleen de toepassing, maar ook de sector kan bepalend zijn in de keuze voor een type desinfectiemiddel of -reiniging. Zo gebruiken fitnesscentra vaak milde oppervlaktereinigers voor hun apparatuur. De voedingsindustrie geeft de voorkeur aan chlooroplossingen om residu te voorkomen. En zorginstellingen gebruiken vaak aldehydevrije producten, om gevoelige luchtwegen te beschermen. Het passende desinfectiemiddel wordt geselecteerd op basis van de vereiste contacttijd, toepassing en gebruikersveiligheid.
Fysische desinfectiemethoden
Naast de bekende (chemische) soorten desinfectiemiddelen, zijn er ook fysische desinfectiemethoden:
• Thermische desinfectie maakt gebruik van hitte, hete lucht of stoom en is standaard bij de herverwerking van medische instrumenten of reinigingssystemen. Hiermee wordt een proces uitgevoerd op een hulpmiddel om veilig hergebruik mogelijk te maken.
• UV-C-licht gebruikt kortgolvige straling om micro-organismen te vernietigen. Het wordt steeds vaker ingezet voor lucht- en oppervlaktedesinfectie.
• Filtratie verwijdert micro-organismen mechanisch, bijvoorbeeld in watersystemen, en wordt veel toegepast in de voedingsmiddelenindustrie.
Fysische methoden zijn residuvrij en milieuvriendelijk, maar kennen ook beperkingen, bijvoorbeeld bij warmtegevoelige materialen.
Het combineren van chemische en fysische desinfectie
De combinatie van chemische en fysische desinfectie kan in de juiste setting een extra hygiënische werking hebben. In ruimtes waar het besmettingsrisico hoger of gevaarlijker is, zoals gespecialiseerde laboratoria of medische omgevingen, bereiken combinatiemethoden een niveau van microbiële bestrijding dat conventionele technieken alleen niet kunnen bereiken.
Voor moeilijk te bereiken plekken zijn er verschillende oplossingen. Ozondesinfectie maakt gebruik van ozongas, een krachtig oxidatiemiddel dat micro-organismen binnen enkele minuten vernietigt en elke hoek bereikt zonder chemische resten achter te laten. Even effectief en milieuvriendelijk is waterstofperoxideverneveling, die een fijne aerosolwolk creëert die hele ruimtes en apparatuur gelijkmatig desinfecteert.
Zowel chemische als fysische desinfectietechnieken zijn geschikt voor desinfectie van ruimtes en oppervlakken in ruimtes met hoge hygiëne-eisen.
Verschillende situaties en locaties, verschillende oplossingen
Verschillende werkomgevingen, zoals bedrijven, openbare instellingen of hygiënegevoelige industrieën, hebben maatwerk nodig in desinfectie. In kantoren en op scholen zijn desinfectie dispensers met vloeistof op alcoholbasis de standaard. Voor oppervlaktedesinfectie volstaan chloor- of peroxideproducten. Deze zorgen voor een snelle en betrouwbare vermindering van ziekteverwekkers en daarmee het infectierisico.
In de horeca en voedselproductie geldt wet- en regelgeving vanuit de HACCP. Dit is belangrijk voor de gezondheid van de medewerkers en voor de voedselveiligheid. Grote keukens, slagerijen en verwerkingsbedrijven hanteren EN-normen (Europa), ISO 22000 (internationaal) en passende desinfectiemiddelen voor de sector.
In de gezondheidszorg en zorginstellingen worden de soorten desinfectiemiddelen toegepast volgens risicocategorieën: desinfectie van handen, oppervlakken en instrumenten, evenals thermische methoden, zijn onmisbaar. Strikte normen moeten worden nageleefd om patiënten, medewerkers en bezoekers te beschermen tegen infecties.
Wettelijke kaders
Duidelijke wettelijke kaders zijn essentieel voor de naleving en waarborging van de hygiënevoorschriften en het beschermen van de volksgezondheid. De EU-verordening (EG) 852/2004 inzake voedselhygiëne en de internationale HACCP-richtlijnen definiëren de hygiënekaders en -regels voor omgevingen waarin met voedsel wordt gewerkt. Producten moeten officieel zijn goedgekeurd en voldoen aan erkende testnormen zoals EN-normen, zodat ze veilig en effectief gebruikt te kunnen worden.
Voor bedrijven betekent dit dat desinfectiemaatregelen passend, gedocumenteerd en traceerbaar moeten zijn. Volledige en overzichtelijke documentatie vereenvoudigt audits en certificeringen en bouwt vertrouwen op bij medewerkers, klanten en partners. Dit vertrouwen draagt bij aan de naleving van de hygiënevoorschriften.
Het juiste type desinfectie voor iedere toepassing
Desinfectie is een belangrijke pijler in alle sectoren waar hygiëne een rol speelt. Of het nu chemische of fysische methoden betreft, de juiste oplossing wordt bepaald door de toepassing en de infectierisico's. Voor bedrijven en openbare ruimtes is desinfectie een integraal onderdeel van het hygiënebeleid. Voor sommige sectoren is de wet- en regelgeving strenger dan voor andere, maar de basis is dat je medewerkers, bezoekers, cliënten en klanten altijd een hygiënische omgeving wil bieden, waarbij infectiebestrijding centraal staat.
CWS Hygiene is een ervaren partner voor bedrijven en openbare ruimtes. We bieden vakkundige hygiëneplossingen en innovatieve producten. Van dispensers met sensoren tot diverse soorten desinfectiemiddelen; CWS biedt oplossingen voor elke situatie en toepassing.